Türkiye’de taşınmaz sahipleri için en önemli hukuki güvencelerden biri kadastro kayıtlarıdır. Ancak zamanla haritaların güncellenmesi ve teknik eksikliklerin giderilmesi amacıyla yenileme kadastrosu (22/A uygulaması) yapılmaktadır. Her ne kadar bu süreç taşınmaz sahiplerinin haklarını korumayı amaçlasa da, çoğu zaman parsel sınırlarının değişmesi, yüzölçüm kayıpları ve mülkiyet uyuşmazlıkları gibi mağduriyetlere neden olabilmektedir.
Peki, yenileme kadastrosu 22/A uygulaması kapsamında taşınmazınızın yüzölçümü azaldığında veya sınırları değiştiğinde hangi hukuki yolları kullanabilirsiniz? Kadastro müdürlüğü ve mahkemeler nezdinde haklarınızı nasıl savunabilirsiniz? İşte yenileme kadastrosuna itiraz ve dava süreci hakkında bilmeniz gerekenler…
1. Yenileme Kadastrosu (22/A Uygulaması) Nedir?
3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 22/A maddesi, teknik açıdan yetersiz olan veya sınırları gerçeğe uygun göstermeyen kadastro haritalarının düzeltilmesini öngörmektedir. Bu kapsamda yapılan işlemlere “yenileme kadastrosu” denir.
Yenileme kadastrosunun amacı;
1- Harita ve planlardaki hataların giderilmesi,
2- Tapu kayıtları ile arazi üzerindeki sınırların uyumlu hale getirilmesi,
3- Mülkiyetin hukuki güvencesini artırmaktır.
Ancak bu süreç, taşınmaz sahipleri açısından beklenmedik sonuçlar doğurabilir. Parsel sınırlarının değişmesi veya yüzölçümünün azalması gibi durumlar, taşınmaz sahiplerinin hak kaybına uğramasına yol açabilir.
2. Yenileme Kadastrosuna İtiraz Nasıl Yapılır?
Eğer 22/A uygulaması nedeniyle taşınmazınızın sınırları değişmiş veya yüzölçümü azalmışsa, aşağıdaki adımları takip ederek hakkınızı arayabilirsiniz:
Aşama 1: Kadastro Komisyonuna İtiraz
İtiraz Süresi:
Kadastro güncelleme tutanakları askıya çıkarılmadan önce kadastro müdürlüğü bünyesindeki kadastro komisyonuna itiraz edebilirsiniz.
İtiraz Edebilecek Kişiler:
- Parsel malikleri,
- Parsel üzerinde ayni hakkı bulunan kişiler (irtifak hakkı sahipleri vb.),
- Maliklerin vekilleri veya yasal temsilcileri.
Komisyon, yapılan itirazları inceleyerek karar verir ancak bu karar itiraz edene tebliğ edilmez. Karar sadece askı ilanında duyurulur.
Aşama 2: Kadastro Mahkemesine Dava Açma
Dava Açma Süresi:
Kadastro tutanakları 30 gün süreyle askıya çıkarılır. Bu süre içinde kadastro mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Yetkili Mahkeme:
- Askı süresi içinde açılan davalar kadastro mahkemesinde görülür.
- Askı süresi dolduktan sonra genel mahkemelerde (asliye hukuk mahkemesi) dava açılabilir.
Önemli Not:
Kadastro mahkemesinde dava açılmaz ve askı süresi dolarsa, 10 yıl içinde genel mahkemelerde dava açılabilir. Ancak 10 yıllık süre dolduğunda dava hakkı tamamen düşer.
3. Yenileme Kadastrosuna İtiraz Davasında Hukuki Strateji
Dava sürecinde mahkemenin dikkate aldığı hususlar şunlardır:
Bilirkişi İncelemesi:
Mahkeme, tapu kayıtları ve haritaların incelenmesi için öncelikle bir harita mühendisi bilirkişi görevlendirir. Uyuşmazlığın niteliğine bağlı olarak, gerektiğinde farklı uzmanlık alanlarından bilirkişilerden de rapor alabilir. Bu raporda;
- Kadastro sınırlarının önceki kayıtlarla uyumlu olup olmadığı,
- Yenileme işlemlerinin hukuka uygun yapılıp yapılmadığı,
- Taşınmazın yüzölçümündeki değişikliklerin teknik sebeplerden mi yoksa hata sonucu mu oluştuğu incelenir.
Husumet (Dava Kime Açılır?)
- Taşınmazın yüzölçümündeki azalma, komşu parseldeki artıştan kaynaklanıyorsa komşu parsel sahiplerine dava açılmalıdır.
- Eksiklik hesaplama hatasından kaynaklanıyorsa davanın kadastro müdürlüğüne yöneltilmesi gerekir.
- Eğer hata kaynağı bilinmiyorsa, önce kadastro müdürlüğüne dava açılarak eksikliğin sebebi araştırılmalıdır.
Dava Açarken Dikkat Edilmesi Gerekenler:
– Davanın süresinde açılması (30 günlük askı süresi içinde),
– Tüm paydaşların davaya dahil edilmesi,
– Bilirkişi raporlarının doğru şekilde incelenmesi,
– Yargıtay içtihatlarının dikkate alınması.
Sonuç: Mülkiyet Haklarınızı Korumak İçin Erken Harekete Geçin
Yenileme kadastrosu, teknik hataları gidermek amacıyla yapılsa da, çoğu zaman taşınmaz sahipleri için ciddi hak kayıplarına neden olabilmektedir. Parsel sınırlarının değişmesi, yüzölçüm kaybı veya yanlış tespit edilen sınırlar gibi durumlarla karşı karşıya kalmanız halinde, hukuki itiraz sürecini titizlikle takip etmeniz büyük önem taşır.
Unutmayın:
- Kadastro komisyonuna askıdan önce itiraz etmezseniz, doğrudan dava açabilirsiniz.
- Kadastro mahkemesinde dava açmazsanız, 10 yıl içinde genel mahkemeye başvurmalısınız.
- Dava açarken taşınmazınızdaki azalmanın nedenini belirlemek için bilirkişi raporlarına dikkat edin.
Taşınmaz mülkiyetinizle ilgili haklarınızı zamanında ve etkin bir şekilde savunarak mağduriyetlerin önüne geçebilirsiniz. Hukuki süreçler hakkında daha fazla bilgi almak için konunun uzmanı bir avukata danışmanız önemlidir.
yenileme kadastrosu, 22/A uygulaması, taşınmaz mülkiyet hakları, kadastro itirazı, parsel sınırları değişikliği, kadastro mahkemesi, yüzölçüm kaybı, tapu ve kadastro hukuku, arazi sınır uyuşmazlığı, mülkiyet hakkı ihlali, taşınmaz davası, kadastro müdürlüğü, tapu tescil davası, gayrimenkul hukuku avukatı
yildirimarican.av.tr 